Okres buntu u nastolatka to naturalna faza rozwojowa, która może być wyzwaniem zarówno dla niego samego, jak i dla jego rodziców. Jest to sposób na testowanie granic, wyrażanie niezależności i kształtowanie własnej tożsamości. Chociaż jest to trudny czas, wystawiający relację rodzic – nastolatek na dużą próbę, można zastosować się do kilku wskazówek, które pomogą zachować więź, jednocześnie pamiętając o zdrowych granicach.

Pierwszym krokiem jest próba zrozumienia, co właściwie kieruje buntem nastolatka. Często jest on wyrazem frustracji, poczucia niezrozumienia czy też próbą radzenia sobie z wewnętrznymi lub zewnętrznymi presjami. Empatyczne podejście i gotowość do wysłuchania mogą pomóc w zrozumieniu uczuć nastolatka, a tym samym dać przestrzeń do wartościowej rozmowy. Kiedy dziecko czuje, że jest słuchane i rozumiane, łatwiej jest mu wyrażać swoje emocje i mniej prawdopodobne jest, że ucieknie się do buntu jako jedynego sposobu komunikacji.

Ustalenie jasnych i konsekwentnych zasad jest kluczowe. Dzieci, aby czuć się bezpiecznie, potrzebują granic niezależnie od wieku. Jednocześnie ważne jest, aby te granice opierały się na dużej mądrości i jasności, tak aby każdy z domowników miał poczucie ich sensu. Błędem jest ustalanie granic na szybko, pod wpływem emocji, sugerując się własnym nastrojem w danym momencie. Nie należy również zmieniać zasad zależnie od potrzeb, tak aby było wygodniej. Ustalone granice to bezpieczeństwo, ich przesuwanie może negatywnie wpływać na cały kontekst relacji i poczucie stabilizacji u nastolatka. Konsystencja w zasadach daje nastolatkowi poczucie porządku i sprawiedliwości.

Zachowanie spokoju i cierpliwości w obliczu buntu jest niezbędne. Unikaj eskalacji konfliktu, staraj się nie reagować gniewem na gniew nastolatka. Zamiast tego, postaraj się rozmawiać spokojnie i racjonalnie, nawet jeśli nastolatek wydaje się być w stanie silnych emocji. Staraj się nie reagować złością czy przerażeniem, kiedy mówi ci o trudnych dla niego wydarzeniach lub wyznaje, że podjął się zachowań, które są niezgodne z twoim systemem wartości. Podejdź do tematu na spokojnie i postaraj się utrzymać swoje emocje na wodzy. Warto założyć, że nastolatek będzie podejmował ryzykowne zachowania, testował granice i robił rzeczy, które dorosłym wydają się głupie i niebezpieczne. To naturalne dla tego etapu rozwoju. Jednak to, czy będzie możliwość i przestrzeń do rozmowy na ten temat, a tym samym szansa na zmianę tych zachowań, zależy od reakcji i spokoju, który uda się zachować rodzicowi.

Otwarta i uczciwa komunikacja jest fundamentem. Zachęcaj nastolatka do wyrażania swoich uczuć i myśli, słuchaj uważnie i staraj się nie oceniać. To buduje wzajemne zaufanie i pokazuje, że to, co mówi, jest ważne. Podczas rozmowy pytaj, a nie oceniaj. Staraj się zrozumieć perspektywę nastolatka, bądź ciekawy, dlaczego tak, a nie inaczej, zdecydował się postąpić. Traktuj nastolatka jak partnera w rozmowie, a nie kogoś, kogo chcesz strofować i na siłę zmienić. To rzadko zdaje egzamin, a najczęściej po prostu „zamyka” i nie zachęca do dalszej, szczerej konwersacji.

Poszukaj sposobów, aby wspierać rozwijającą się niezależność nastolatka, pozwalając mu na podejmowanie własnych decyzji tam, gdzie to możliwe. Daj mu pewną przestrzeń do eksperymentowania i popełniania błędów w bezpiecznym środowisku. Pamiętaj, że to już prawie dorosły, który bardzo potrzebuje samostanowienia i poczucia wolności. Wspieranie niezależności nastolatka może pomóc mu w budowaniu pewności siebie i umiejętności radzenia sobie z wyzwaniami dorosłości.

Podejście do buntu nastolatka z empatią, zrozumieniem i gotowością do wspierania daje przestrzeń na zbudowanie zdrowej emocjonalności u tego młodego człowieka. Ten trudny czas minie, nastolatek z niego wyrośnie, a to, co uda się wypracować, jaką więź i relację stworzyć, zostanie na lata. Zachowanie spokoju, otwartość na rozmowę i konsekwentne ustanawianie granic to kluczowe elementy, które pomogą przejść przez ten etap w sposób, który wzmacnia więź rodzic-dziecko i buduje solidne podstawy na przyszłość.

Bibliografia
1. Faber, Adele; Mazlish, Elaine. „Jak mówić, żeby dzieci nas słuchały. Jak słuchać, żeby dzieci do nas mówiły”, Media Rodzina, 2012.
2. Siegel, Daniel J.; Bryson, Tina Payne. „Cały mózg, całe dziecko”, Galaktyka, 2020.
3. Kastner, Laura S.; Wyatt, Jennifer. „Getting to Calm: Cool-Headed Strategies for Parenting Tweens and Teens”, ParentMap, 2009.
4. Ginsburg, Kenneth R.; Jablow, Martha M. „Raising Kids to Thrive: Balancing Love With Expectations and Protection With Trust”, American Academy of Pediatrics, 2015.